Śladami Kleeberczyków i II wojny światowej
W dniach 2-6 października 1939 roku, w okolicach wsi Burzec, na terenie sąsiednich gmin Adamów i Serokomla, miała miejsce Bitwa pod Kockiem. Była to ostatnia wielka bitwa Kampanii Wrześniowej. Dowodzona przez gen. Franciszka Kleeberga Samodzielna Grupa Operacyjna „Polesie” stawiła opór niemieckim siłom. Walki toczyły się w okolicach wsi Helenów, Wola Gułowska, Charlejów, Serokomla, Adamów i Krzywda. 5 października Kleeberczycy brawurowo obronili kościół i klasztor karmelitów w Woli Gułowskiej, wypierając oddziały Wermachtu poza granice wsi.
Niestety, 6 października 1939 roku, w związku z wyczerpaniem amunicji i w trosce o życie żołnierzy, generał Kleeberg podjął decyzję o kapitulacji. Jego ostatni rozkaz brzmiał:
„Wykazaliście hart i odwagę w czasie zwątpień i dochowaliście wierności Ojczyźnie do końca. […] Przywilejem dowódcy jest brać odpowiedzialność na siebie. Dziś biorę ją w tej najcięższej chwili – każąc zaprzestać dalszej bezcelowej walki, by nie przelewać krwi żołnierskiej nadaremnie. Dziękuję Wam za Wasze męstwo i Waszą karność, wiem, że staniecie, gdy będziecie potrzebni. Jeszcze Polska nie zginęła!”
Historycy podkreślają znaczenie tej wygranej bitwy, a także ogromny talent taktyczny i patriotyzm generała Kleeberga. Po kapitulacji dostał się do niewoli w Dreźnie i tam zmarł 5 kwietnia 1941 roku. Jego prochy sprowadzono do Polski w 1969 roku i pochowano na Cmentarzu Wojskowym w Kocku.
Każdego roku, w rocznicę walk, władze samorządowe gmin Serokomla, Adamów i Kock, organizują rekonstrukcję historyczną Bitwy pod Kockiem.
Miejsca, związane z Bitwą pod Kockiem
- Muzeum Czynu Bojowego Kleeberczyków w Woli Gułowskiej – muzeum znajduje się w Domu Kultury w Woli Gułowskiej, są tu interaktywne wystawy oraz gabloty, m.in. z umundurowaniem i uzbrojeniem żołnierzy polskich i niemieckich, obok muzeum jest równie ciekawa sala myśliwska oraz izba regionalna,
- Dziedziniec przed Pałacem Jabłonowskich w Kocku – miejsce honorowej kapitulacji,
- pomnik Generała Franciszka Kleeberga w Kocku,
- Cmentarz Wojskowy w Kocku,
- budynek stacji kolejowej w Krzywdzie – tu stacjonował sztab dowództwa SGO „Polesie”.
Zwiedzając miejsca historyczne, warto też pojechać do małej wsi Józefów koło Adamowa i zadumać się przy tablicy, upamiętniającej mieszkańców okolicy, rozstrzelanych tu przez hitlerowców w kwietniu 1940 roku. Przeczytaj historię mordu w Józefowie.
